Definicja bonu w ustawie o VAT

Kategoria: Blog

Bon ma zazwyczaj określony cel handlowy lub promocyjny, taki jak stymulowanie sprzedaży określonych towarów lub usług i/lub ułatwianie płatności za takie towary lub usługi. W ten sposób można rozwijać rynek dla określonych towarów lub usług, można budować lojalność klientów lub ułatwiać proces dokonywania płatności. Konsumentom oferuje się bony zwykle w drodze zakupu, choć niektórzy oferenci towarów lub usług mogą oferować darmowe bony. W codziennej praktyce bony występują w wielu formach.

Ustawa o VAT w art. 2 pkt 41, odnosi się do bonu na towary lub usługi definiowanego jako instrument, z którym wiąże się obowiązek jego przyjęcia jako wynagrodzenie lub części wynagrodzenia za dostawę towarów lub świadczenie usług, w przypadku którego towary, które mają zostać dostarczone, lub usługi, które mają zostać wykonane, lub tożsamość potencjalnych dostawców lub usługodawców są wskazane w samym instrumencie lub określone w powiązanej dokumentacji (w tym w warunkach wykorzystania takiego instrumentu).

Nowe unormowania dotyczą wyłącznie bonów, które można wymienić na towary lub usługi. Zasadom tym nie podlegają natomiast instrumenty uprawniające posiadacza do zniżki przy zakupie towarów lub usług, ale nieuprawniające do otrzymania takich towarów lub usług. A zatem regulacje te nie obejmują np. kuponów zniżkowych czy rabatowych, które uprawniają do np. 10% zniżki przy zakupie towarów lub usług, jednakże same w sobie nie dają prawa do uzyskania towarów lub usług. Nie dotyczą też np. kart rabatowych, które dają uprawnienie, przez określony czas, do zniżki od ceny zakupu określonych towarów lub usług. Takie zniżki dają jedynie prawo do wykonania świadczenia w niższej kwocie, a nie stanowią części świadczenia wzajemnego za określone towary lub usługi.

Nie są więc bonami:

  • bilety wstępu (do kina, muzeum, teatru, itd.),
  • bilety za przejazd środkami lokomocji,
  • znaki pocztowe,
  • karty rabatowe,
  • karty kredytowe wydane np. przez sprzedawców,
  • kupony zniżkowe.

Wprowadzenie definicji bonu na towary lub usługi, jest nie tylko istotne ze względu na potrzebę harmonizacji opodatkowania podatkiem VAT w odniesieniu do transakcji z wykorzystaniem bonów w UE, lecz także ze względu na potrzebę unikania zakłóceń konkurencji. Konieczne jest też odróżnienie bonu od innych instrumentów płatniczych, które służą tylko i wyłącznie do realizacji płatności. Neutralność podatku VAT wymaga takiego wyraźnego rozróżnienia, gdyż opodatkowanie bonów podatkiem VAT jako specyficznego środka płatniczego i instrumentów płatniczych jest różne.

Jeżeli płatność danym instrumentem, dotyczy ograniczonej liczby oznaczonych co do nazwy towarów lub usług lub gdy tożsamość potencjalnych oferentów dostaw towarów lub usług jest znana z góry – wówczas taki instrument zachowuje swój charakter bonu.

Jeżeli jednak za pomocą tego instrumentu można zapłacić, co do zasady, za wszystkie towary lub usługi od każdego dostawcy, wówczas nie zostanie spełniona już definicja bonu (przykładem może być karta kredytowa wydana przez dom handlowy).

W zależności od rodzaju bonu, VAT jest naliczany w chwili transferu bonu (bon jednego przeznaczenia) albo w chwili skorzystania z bonu (bon różnego przeznaczenia). Natomiast podatek naliczony powiązany z kosztami projektu bonu, jego druku i emisji, jeżeli bon służy sprzedaży opodatkowanej, podlega odliczeniu przez emitenta bonu na zasadach ogólnych dotyczących podatku VAT.

Bon może mieć formę materialną lub elektroniczną.

Przykładem formy materialnej jest klasyczny papierowy bon np. na zakup książki. Natomiast przykładem formy elektronicznej bonu może być odbierany drogą elektroniczną kod kreskowy, który zobowiązuje dostawcę określonych towarów lub usług do dostarczenia towarów lub usług posiadaczowi bonu za jego okazaniem.

Więcej na ten temat i pozostałe zagadnienia dotyczące podatku VAT w publikacji:
Leksykon VAT-2019” autorstwa Janusza Zubrzyckiego