Ewolucja podatków

Kategoria: Blog

podatki historycznie

Podatki nie są niczym nowym. Znane były już w starożytności, chociaż przybierały wtedy inne formy. To dzięki nim państwa mogą funkcjonować. Chociaż systemy podatkowe w różnych krajach mają różną konstrukcję, do tej pory nie udało się wymyślić takiego, który satysfakcjonowałby zarówno podatników, jak i rządy. Jak ewoluowały podatki przez wieki?

Czasy starożytne

Podatki znane były już w starożytnym Egipcie i Rzymie. Musieli płacić je kupcy, rolnicy i rzemieślnicy. W tamtych czasach jednak kraje bogaciły się też na podbojach innych krain, zdobywając łupy wojenne. W okresie największych podbojów Cesarstwa Rzymskiego podatki w tym kraju na jakiś czas wręcz zniesiono – podboje zapewniały szybkie pozyskiwanie niemałego kapitału. W czasach starożytnych, a potem w średniowieczu, daniny, myta i pogłówne zazwyczaj pobierane były od podatników w oparciu o ich sytuację materialną.

Podatki w Polsce

Pogłówne znane było też w Polsce. W XVII wieku stało się ono podatkiem powszechnym, który obowiązywał również duchowieństwo. Przez lata system ewoluował, aż pojawiła się polska przedwojenna ordynacja podatkowa w 1934 roku, której elementy do dziś są wykorzystywane. Należy pamiętać, że stworzenie ordynacji było dużym osiągnięciem między innymi z powodu wcześniejszych rozbiorów Polski – twórcy ordynacji musieli zunifikować trzy różne systemy podatkowe obowiązujące w każdym z zaborów. Po II wojnie światowej dążono do tego, aby system podatkowy przypominał system radziecki i uchylano rozwiązania z ordynacji z 1934 roku. Obecny system podatkowy ma swoje podstawy w przepisach Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z 1997 roku. Zmiany podatkowe mogą być wprowadzane tylko na podstawie ustaw. W ostatnich latach zmieniały się m.in. ulgi podatkowe i sposoby rozliczania się z fiskusem, jednak jedną z najbardziej dyskusyjnych zmian było podniesienie podatku VAT do 23%. Podatki cały czas zmieniają się, nic więc dziwnego, że nawet najwięksi specjaliści analizują różnego rodzaju publikacje podatkowe, aby odpowiednio interpretować nowe przepisy. Jednak już w starożytności Cyceron mawiał, że są one sprężyną państwa, nic więc dziwnego, że każde państwo próbuje swój system rozbudować tak, by był bliski ideału.