Zmiany w wewnątrzwspólnotowej dostawie towarów (WDT) od 1 stycznia 2020r.

W planach wydawniczych na rok 2020, przewidywaliśmy wydanie książki pod tytułem:
„Opodatkowanie. Transakcje wewnątrzwspólnotowe, eksport, import 2020”
autorzy: Dorota Kosacka, Bogdan Olszewski.

Z przykrością informujemy że z przyczyn losowych, niezależnych od Wydawnictwa zmuszeni jesteśmy do odstąpienia od wydania tej pozycji.

Poniżej przedstawiamy informacje o zmianach w WDT obowiązujących od 1 stycznia 2020 roku.

STAWKA 0 % W WEWNĄTRZWSPÓLNOTOWEJ DOSTAWIE TOWARÓW OD 1 STYCZNIA 2020 R.

1. Transakcje zagraniczne – zasady opodatkowania od 1 stycznia 2020 r. a brak wdrożenia dyrektywy unijnej

Komunikat Ministerstwa Finansów z dnia 23 grudnia 2019 r. w sprawie implementacji dyrektywy 2018/1910, tzw. pakiet Quick Fixes

„(…) Ministerstwo Finansów informuje, że do dnia 31 grudnia 2019 r. Polska zobowiązana jest wdrożyć do polskiego porządku prawnego przepisy dyrektywy Rady (UE) 2018/1910 z dnia 4 grudnia 2018 r. zmieniającej dyrektywę 2006/112/WE w odniesieniu do harmonizacji i uproszczenia niektórych przepisów w systemie podatku od wartości dodanej dotyczących opodatkowania handlu między państwami członkowskimi1, zwanej dalej „dyrektywą 2018/1910”. Przepisy wdrażające dyrektywę 2018/1910 powinny być stosowane od dnia 1 stycznia 2020 r.

Dyrektywa 2018/1910 wprowadza nowe regulacje w zakresie:

  • procedury magazynu typu call-off stock,
  • transakcji łańcuchowych,
  • warunków niezbędnych do zastosowania zwolnienia z prawem do odliczenia (stawki 0%) z tytułu wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów.

Obecnie trwają intensywne prace legislacyjne w zakresie implementacji tej dyrektywy, które jednak nie zostaną zakończone przed dniem 1 stycznia 2020 r.

Zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej2, jeśli państwo członkowskie nie transponowało dyrektywy do prawa krajowego w wyznaczonym terminie, jednostki mogą powoływać się na przepisy dyrektywy przed sądami krajowymi przeciwko państwu, we wszystkich wypadkach, gdy przepisy te są z punktu widzenia ich treści bezwarunkowe i wystarczająco precyzyjne. Zgodnie z tym orzecznictwem, przepis prawa Unii jest bezwarunkowy, jeżeli ustanawia zobowiązanie niepoddane żadnym warunkom i nieuzależnione, w zakresie jego wykonania lub skutków, od wydania przez instytucje Unii lub państwa członkowskie jakiegokolwiek aktu. Oznacza to, że w przypadku braku implementacji dyrektywy podatnik ma prawo bezpośredniego stosowania przepisów dyrektywy, jednakże pod warunkiem, że przepisy te są bezwarunkowe i wystarczająco precyzyjne.

Od dnia 1 stycznia 2020 r. zastosowanie znajdą przepisy rozporządzenia wykonawczego Rady (UE) 2018/1912 z dnia 4 grudnia 2018 r. zmieniającego rozporządzenie wykonawcze (UE) nr 282/2011 w odniesieniu do niektórych zwolnień związanych z transakcjami wewnątrzwspólnotowymi3, zwanego dalej „rozporządzeniem 2018/1912”.

Rozporządzenie 2018/1912 ma zasięg ogólny, wiąże w całości i jest bezpośrednio stosowane we wszystkich państwach członkowskich4.

Rozporządzenie 2018/1912 wprowadza nowe regulacje w zakresie:

  • dowodów wymaganych do zastosowania zwolnienia z prawem do odliczenia (stawki 0%) z tytułu wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów,
  • szczegółowych danych dotyczących ewidencji prowadzonej przez podatników uczestniczących w procedurze magazynu typu call-off stock.

WAŻNE:
Implementacja dyrektywy 2018/1910 w późniejszym terminie będzie powodowała następujące skutki dla podatników podatku od towarów i usług:
W okresie przejściowym podatnik będzie mógł zastosować przepisy dyrektywy 2018/1910 albo przepisy krajowe ustawy o podatku od towarów i usług. Bez względu na to, czy podatnik zdecyduje się stosować przepisy dyrektywy 2018/1910, czy krajowej ustawy, powinien to czynić konsekwentnie we wszystkich aspektach związanych z rozliczaniem VAT danej transakcji”.

2. Zmiany od 1 stycznia 2020 r. wynikające z rozporządzenia UE – informacje ogólne

Od 1 stycznia 2020 r. wchodzą w życie istotne zmiany w zakresie wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów i stosowania stawki 0 %. Opisane niżej zmiany wynikają z Rozporządzenia Wykonawczego Rady (UE) 2018/1912 z dnia 4 grudnia 2018 r. zmieniającego rozporządzenie wykonawcze (UE) nr 282/2011 w odniesieniu do niektórych zwolnień związanych z transakcjami wewnątrzwspólnotowymi (Dz. Urz. UE L z 2018 r., poz. 311/10). Wskazane wyżej rozporządzenie wprowadza istotne zmiany w zakresie dokumentowania wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów.

W zakresie najważniejszych zmian należy wskazać:

  1. Wprowadzenia domniemania do celów zastosowania stawki 0 % w wewnątrzwspólnotowej, przy posiadaniu odpowiednich dokumentów, iż doszło do wywozu towarów do innego kraju UE. Domniemanie to będzie jednak mogło być obalone przez organy podatkowe,
  2. wprowadzenie zamkniętej listy dokumentów akceptowanych jako dowód wysyłki lub transportu do celów wspomnianego domniemania,
  3. dokładne określenie jakie dokumenty, od jakich podmiotów i w jakiej minimalnej ilości musi posiadać podatnik w celu zastosowania wskazanego domniemania w związku z zastosowaniem stawki 0 % w wewnątrzwspólnotowej dostawie towarów.

3. Brak dokumentów z rozporządzenia a prawo do zastosowania stawki 0 % w wewnątrzwspólnotowej dostawie towarów

Wiele wątpliwości na gruncie nowego rozporządzenia UE wywołuje zagadnienie, czy podatnik w przypadku braku możliwości zgromadzenia dokumentów wymienionych w rozporządzeniu ma prawo do zastosowania stawki 0 % w wewnątrzwspólnotowej dostawie towarów. Analiza rozporządzenia wskazuje, iż ustawodawca unijny wprowadza tzw. domniemanie obalalne, a nie zamknięta listę sposobu dokumentowania wywozu do celów stosowania stawki 0 %. Oznacza to, iż przy posiadaniu omówionego dalej kompletu dokumentów domniemuje się, iż doszło do wywozu towarów do innego kraju UE i w przypadku sporu to na organie podatkowym ciąży dowód wykazania, iż do takiego wywozu nie doszło. Teoretycznie możliwe jest więc zastosowanie stawki 0 % również przy braku dokumentów z rozporządzenia UE, jeżeli podatnik potrafi w inny sposób udowodnić, iż doszło do wywozu do innego kraju UE. W tym jednak przypadku, to na podatniku będzie ciążył ciężar dowodu, iż do wywozu faktycznie doszło.

Powyższe potwierdza również uzasadnienie do projektu nowelizacji ustawy VAT (nr druku UC158, Rządowe Centrum Legislacji, wersja z 30 października 2019 r.), w którym czytamy:

„Niespełnienie warunków domniemania nie oznacza automatycznie, że stawka 0% nie będzie miała zastosowania. W takiej sytuacji na dostawcy ciąży obowiązek udowodnienia w inny sposób, zgodnie z przepisami ustawy o VAT, że warunki zastosowania stawki 0% zostały spełnione. Inaczej mówiąc, jeśli domniemanie nie ma zastosowania, sytuacja pozostaje taka sama, jak obecnie”.

Zważywszy też na sposób dokumentowania wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów wynikający z rozporządzenia należy zakładać, iż organy podatkowe będą wymagały, aby ten inny sposób dokumentowania był również mocny i wiarygodny jak sposób dokumentowania wynikający z rozporządzenia UE. W praktyce może zdarzyć się również, iż organy podatkowe będą kwestionowały prawo do stawki 0 % w przypadku nieposiadania przez podatnika dokumentów wynikających z rozporządzenia UE. Temat ten jest szczególnie istotny, zważywszy na skalę nieprawidłowości i oszustw w WDT oraz zagadnienie dochowania tzw. należytej staranności.

Zalecamy więc weryfikację dotychczasowego sposobu dokumentowania wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów i w celu stosowania stawki 0 % po 1 stycznia 2020 r. dostosowania go do wymogów wynikających z rozporządzenia UE.

4. Dokumentowanie wywozu towarów w WDT zgodnie z przepisami rozporządzenia 282/2011

4.1. Lista dokumentów potwierdzających wywóz towarów

W art. 45a (3) rozporządzenia 282/2011 ustawodawca unijny przewiduje od 1 stycznia 2020 r. zamkniętą listę dokumentów, które są akceptowane jako dowód wysyłki lub transportu. Dokumenty te przedstawia poniższa tabela.

Rodzaj dokumentów
Grupa A dokumenty odnoszące się do wysyłki lub transportu towarów, takie jak podpisany list przewozowy CMR, konosament, faktura za towarowy przewóz lotniczy lub faktura od przewoźnika towarów
Grupa B polisa ubezpieczeniowa w odniesieniu do wysyłki lub transportu towarów lub dokumenty bankowe potwierdzające zapłatę za wysyłkę lub transport towarów
dokumenty urzędowe wydane przez organ władzy publicznej, na przykład notariusza, potwierdzające przybycie towarów do państwa członkowskiego przeznaczenia
poświadczenie odbioru wystawione przez prowadzącego magazyn w państwie członkowskim przeznaczenia, potwierdzające składowanie towarów w tym państwie członkowskim

Powyższa tabela przedstawia zamkniętą listę dokumentów, które są akceptowane jako dowód wysyłki lub transportu do celów stosowania domniemania wywozu w celu zastosowania stawki 0 % w wewnątrzwspólnotowej dostawie towarów.

4.2. Sposób dokumentowania WDT w przypadku wywozu towaru przez sprzedawcę lub osobę działającą na jego rzecz

W poniższej tabeli przedstawiono sposób dokumentowania wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów, zgodnie z art. 45a (1) (a) rozporządzenia 282/2011 w przypadku gdy towary zostały wysłane lub przetransportowane przez sprzedawcę lub przez osobę trzecią działającą na jego rzecz.

Grupa dokumentów Rodzaj dokumentów niezbędnych do zastosowania stawki 0 % Uwagi dodatkowe
Dokumenty potwierdzające wywóz Co najmniej dwa dokumenty z grupy A
lub
1) Posiadane dokumenty nie mogą pozostawać ze sobą w sprzeczności,
2) Dokumenty, o których mowa muszą zostać wydane przez dwie różne strony,
3) Strony, które wydały dokumenty są niezależne od siebie nawzajem, od sprzedawcy i od nabywcy
Jakikolwiek pojedyncze dowody z grupy A wraz z jakimikolwiek pojedynczymi dowodami z Grupy B

Przykład
Polska firma A. w ramach wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów sprzedała towar dla niemieckiej firmy B. Towar jest wysyłany przez sprzedawcę do Niemiec, korzystając z usług firmy transportowej T. Polska firma A. posiada podpisany CMR wystawiony przez przewoźnika firmę T., fakturę za przewóz towarów wystawioną przez firmę A. Faktura za przewóz została opłacona przelew korzystając z usług banku Z.

W tym przypadku firma A chcąc skorzystać z domniemania przewidzianego w rozporządzeniu 282/2011 może udokumentować wywóz dla celów stawki 0 % w wewnątrzwspólnotowej dostawie towarów w sposób następujący:

  • podpisany dokument CMR i/lub faktura od przewoźnika (oba dokumenty w tym przypadku są wystawione przez firmę T. potrzebny jest więc co najmniej jeszcze jeden dokumenty od drugiego niezależnego podmiotu) i
  • dokumenty bankowe potwierdzające zapłatę za transport.

Należy przy tym pamiętać, iż podatnik musi posiadać co najmniej dwa dokumenty wystawione przez podmioty niezależne od siebie nawzajem, od sprzedawcy lub nabywcy. Gdyby okazało się, iż firma transportowa T. jest podmiotem zależnym od któregokolwiek z wymienionych podmiotów (sprzedawca, nabywca, bank), wówczas konieczne byłoby pozyskanie dodatkowych dokumentów, tak aby spełnić wymóg posiadania co najmniej dwóch dokumentów (ze wskazanych w rozporządzeniu grup), niebędących ze sobą w sprzeczności i które zostały wydane przez dwie różne strony, które są niezależne od siebie nawzajem, od sprzedawcy i od nabywcy.

Przykład
Polska firma A. w ramach wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów sprzedała towar dla niemieckiej firmy B. Towar ten polska firma A. transportuje do magazynu niemieckiego kontrahenta swoim własnym środkiem transportu. W tym przypadku niemożliwe jest zgromadzenie dwóch dokumentów w grupy A spełniających wymóg, aby były one wydane przez dwie różne niezależne od siebie strony

W związku z tym w celu zastosowania stawki 0 % konieczne jest posiadanie przez sprzedawcę firmę A. jakiegokolwiek pojedynczego dowodu z grupy A wraz z jakimkolwiek pojedynczymi niebędącymi ze sobą w sprzeczności dowodami z grupy B, które zostały wydane przez dwie niezależne niepowiązane strony. Przeanalizujmy, więc dokumenty, które w tym przypadku powinien posiadać sprzedawca w celu zastosowania stawki 0 % w wewnątrzwspólnotowej dostawie towarów:

  1. Grupa A (przypominamy, iż podatnik musi posiadać co najmniej jeden dokumenty z grupy A) – dokumentem tym będzie podpisany list przewozowy CMR
    Uwaga dodatkowa: brak co najmniej jednego dokumentu z grupy A uniemożliwia zastosowanie domniemania odnoszącego się do stawki 0 % w wewnątrzwspólnotowej dostawie towarów, nawet jeżeli podatnik posiada dwa dokumenty z grupy B.
  2. Grupa B – podatnik musi w tym przypadku zgromadzić co najmniej dwa niesprzeczne i pochodzące od niezależnych podmiotów dokumenty z grupy B. Podatnik owszem posiada jeden dokument z grupy A (podpisany CMR), ale nie spełnia on wymogu wystawienia przez podmiot niezależny.

Jeżeli chodzi o dostępne dokumenty z grupy B, to analizę w tym zakresie przedstawia poniższa tabela:

Dokumenty z grupy B wymienione w art. 45a (3) rozporządzenia Analiza dostępnych dokumentów
Polisa ubezpieczeniowa w odniesieniu do wysyłki lub transportu towarów lub dokumenty bankowe potwierdzające zapłatę za wysyłkę lub transport towarów Polisa ubezpieczeniowa w odniesieniu do transportu

Nie wystąpią w tym przypadku dokumenty bankowe potwierdzające zapłatę za transport

Dokumenty urzędowe wydane przez organ władzy publicznej, na przykład notariusza, potwierdzające przybycie towarów do państwa członkowskiego przeznaczenia Podatnik może pozyskać dokumenty urzędowe np.: wystawione przez notariusza potwierdzenie przybycia towarów do państwa członkowskiego przeznaczenia (Niemiec)
Poświadczenie odbioru wystawione przez prowadzącego magazyn w państwie członkowskim przeznaczenia, potwierdzające składowanie towarów w tym państwie członkowskim Dokumenty magazynowe – ten dokument byłby istotny dla podatnika, gdyby magazyn był prowadzony przez niezależny podmiot. Jeżeli natomiast magazyn jest samodzielnie prowadzony przez nabywcę, to dokument ten nie spełni warunku wydania przez podmiot niezależny

Podsumowując:

  • W niektórych przypadkach możliwy sposób udokumentowania do celów zastosowania domniemania przy stosowaniu stawki 0 % w wewnątrzwspólnotowej dostawie towarów będzie przedstawiał się w sposób następujący:
    • podpisany CMR (przypominamy, iż niezbędny jest co najmniej jeden dokument z grupy A) oraz polisa ubezpieczeniowa i poświadczenie przyjęcia do magazynu (oba dokumenty wystawione przez niezależne podmioty).

Jeżeli jednak magazyn prowadzony jest samodzielnie prowadzony przez nabywcę, a sprzedawca nie ubezpieczy transportu, to dostępna forma udokumentowania wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów do celów zastosowania domniemania będzie przedstawiała się następującą (konieczne są wszystkie niżej wymienione dokumenty):

  • podpisany CMR (dokument z grupy A),
  • dwa dokumenty urzędowe (np.: dwa poświadczenia od notariuszy potwierdzające przybycie towarów do państwa członkowskiego przeznaczenia).

Warto również wskazać, iż pojawiają się opinie, zgodnie z którymi nie ma możliwości spełniania warunków domniemania, jeżeli wywóz towarów dokonywany jest samodzielnie przez dostawcę, bez korzystania z firmy transportowej.

4.3. Sposób dokumentowania WDT w przypadku wywozu towaru przez nabywcę lub osobę działającą na jego rzecz

W poniższej tabeli przedstawiono sposób dokumentowania wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów, zgodnie z art. 45a (1) (b) rozporządzenia 282/2011 w przypadku gdy towary zostały wysłane lub przetransportowane przez nabywcę lub przez osobę trzecią działającą na jego rzecz. Podatnik musi przy tym posiadać zarówno wskazane w tabeli dokumenty potwierdzające wywóz, jak i odpowiednie oświadczenie nabywcy.

Grupa Rodzaj dokumentów niezbędnych do zastosowania stawki 0 % Uwagi dodatkowe
Dokumenty potwierdzające wywóz Co najmniej dwa dokumenty z grupy A

lub

1) Posiadane dokumenty nie mogą pozostawać ze sobą w sprzeczności,
2) Dokumenty, o których mowa muszą zostać wydane przez dwie różne strony,
3) Strony, które wydały dokumenty są niezależne od siebie nawzajem, od sprzedawcy i od nabywcy.
Dokumenty te są analogiczne jak w przypadku wywozu towarów przez dostawcę lub na jego rzecz.
Jakikolwiek pojedyncze dowody z Grupy A wraz z jakimikolwiek pojedynczymi dowodami z Grupy B
Oświadczenie nabywcy Pisemne oświadczenie nabywcy potwierdzające, że towary zostały wysłane lub przetransportowane przez nabywcę lub przez osobę trzecią działającą na rzecz nabywcy, oraz wskazującego państwo członkowskie przeznaczenia towarów. Wspomniane pisemne oświadczenie musi zawierać następujące dane:
– datę wystawienia;
– nazwę lub imię i nazwisko oraz adres nabywcy;
– ilość i rodzaj towarów;
– datę i miejsce przybycia towarów;
– w przypadku dostawy środków transportu, numer identyfikacyjny środków transportu;
– identyfikację osoby przyjmującej towary na rzecz nabywcy.
Oświadczenie to powinno być dostarczone sprzedawcy do dziesiątego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym nastąpiła dostawa.

Przykład
Polska firma A. w ramach wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów sprzedała 27 stycznia 2020 r. towar dla niemieckiej firmy B. Organizacją transportu zajmuje się nabywca i zleca on transport firmie T. Polska firma A. otrzymała podpisany CMR wystawiony przez przewoźnika – firmę T.

Aby zastosować domniemanie dotyczące stosowania stawki VAT 0 % w wewnątrzwspólnotowej dostawie towarów polska firma A powinna posiadać następujące dokumenty:

  • pisemne oświadczenie nabywcy, że towary zostały przetransportowane przez firmę T. działającą na jego rzec do Niemiec. Oświadczenie to polska firma powinna otrzymać najpóźniej 10 lutego 2020 r.,
  • co najmniej jeden dokument z grupy A – w tym przypadku podpisany dokument transportowy CMR,
  • przy założeniu, że firma transportowa jest podmiotem niezależnym od sprzedawcy i nabywcy niezbędny jest jeszcze jeden dokument z grupy A lub grupy B wystawiony przez podmiot niezależny od sprzedawcy, nabywcy i firmy transportowej (a więc np.: polisa ubezpieczeniowa w odniesieniu do transportu, poświadczenie od notariusza potwierdzające przybycie towarów do państwa członkowskiego przeznaczenia).

Przykład
Polska firma A. w ramach wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów sprzedała towar dla niemieckiej firmy B. Dostawa miała miejsce 17 lutego 2020 r. Transport tego towaru firma niemiecka zleciła zależnej od niej firmie transportowej T. Polska firma A. otrzymała podpisany dokument CMR sporządzony przez firmę transportową T., polisę ubezpieczeniową dotyczącą transportu wystawioną przez niezależny podmiot W oraz bankowy dowód zapłaty za transport.

W omawianym przypadku firma A., jeżeli chce zastosować domniemanie dotyczące potwierdzenia wywozu do celów stawki 0 % w wewnątrzwspólnotowej dostawie towarów:

  • powinna posiadać pisemne oświadczenie nabywcy, że towary zostały przetransportowane przez firmę T. działającą na jego rzec do Niemiec. Oświadczenie to polska firma powinna otrzymać najpóźniej 10 marca 2020 r.,
  • powinna posiadać co najmniej jeden dokument z grupy A – w tym przypadku podpisany dokument CMR. Ponieważ jest on jednak wystawiony przez podmiot zależny polska firma A. musi posiadać jeszcze dwa dodatkowe dokumenty (z grupy A lub grupy B) wystawione przez niezależne podmioty,
  • w grupie B. firma A formalnie posiada dwa dokumenty wydane przez niezależne podmioty – polisę ubezpieczeniową i bankowy dowód zapłaty za transport. Należy jednak zwrócić uwagę, iż w art. 45 (3) (b) (i) rozporządzenia użyto spójnika „lub”, a więc pojawiają się wątpliwości czy można łączyć dwa dokumenty, a mianowicie polisę ubezpieczeniową i bankowy dokument zapłaty za transport. Wskazać jednak należy, iż w art. 45a (3) (a) rozporządzenia ustawodawca również używa tego samego spójnika „lub”, a w art. 45a (1) wskazuje, iż podatnik może do celów udokumentowania wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów posiadać co najmniej dwa dokumenty z grupy A. Zdaniem więc autorów niniejszej publikacji należy uznać, iż możliwe jest łączenie również polisy ubezpieczeniowej i bankowego dowodu zapłaty za transport. Na chwilę obecna nie jest jednak znana ani wykładnia unijna, ani polska w tym zakresie. Rozwiązaniem eliminującym te wątpliwości byłoby pozyskanie przez podatnika dodatkowego innego dokumentu z grupy B wystawionego przez niezależny podmiot.

Przykład
Polska firma A. w ramach wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów sprzedała towar dla niemieckiej firmy B. Dostawa miała miejsce 4 lutego 2020 r. Towar ten odbiera samodzielnie niemiecki nabywca i przewozi go własnym środkiem transportu do Niemiec.

W tym przypadku niemożliwe jest zgromadzenie dwóch dokumentów w grupy A spełniających wymóg, aby były one wydane przez dwie różne niezależne od siebie strony

W związku z tym w celu zastosowania domniemania wywozu towarów w związku ze stawką 0 % konieczne jest posiadanie przez sprzedawcę firmę A. jakiegokolwiek pojedynczego dowodu z grupy A. wraz z jakimkolwiek pojedynczymi niebędącymi ze sobą w sprzeczności dowodami z grupy B, które zostały wydane przez dwie niezależne niepowiązane strony. Dodatkowo konieczne jest posiadanie odpowiedniego pisemnego oświadczenia nabywcy. Przeanalizujmy, więc dokumenty, które w tym przypadku powinien posiadać sprzedawca w celu zastosowania stawki 0 % w wewnątrzwspólnotowej dostawie towarów:

  1. pisemne oświadczenie nabywcy, że towary zostały przetransportowane przez nabywcę do Niemiec. Oświadczenie to polska firma powinna otrzymać najpóźniej 10 marca 2020 r.,
  2. grupa A (przypominamy, iż podatnik musi posiadać co najmniej jeden dokumenty z grupy A) – dokumentem tym będzie podpisany list przewozowy CMR
    Uwaga dodatkowa: brak co najmniej jednego dokumentu z grupy A uniemożliwia zastosowanie domniemania wywozu w odniesieniu do stosowania stawki 0 % w wewnątrzwspólnotowej dostawie towarów, nawet jeżeli podatnik posiada dwa dokumenty z grupy B.
  3. Grupa B – podatnik musi w tym przypadku zgromadzić co najmniej dwa niesprzeczne i pochodzące od niezależnych podmiotów dokumenty z grupy B. Podatnik owszem posiada jednej dokument z grupy A (podpisany CMR), ale nie spełnia on wymogu wystawienia przez podmiot niezależny.

Jeżeli chodzi o dostępne dokumenty z grupy B, to analizę w tym zakresie przedstawia poniższa tabela:

Dokumenty z grupy B wymienione w art. 45a (3) rozporządzenia Analiza dostępnych dokumentów
polisa ubezpieczeniowa w odniesieniu do wysyłki lub transportu towarów lub dokumenty bankowe potwierdzające zapłatę za wysyłkę lub transport towarów Polisa ubezpieczeniowa w odniesieniu do transportu

Nie wystąpią w tym przypadku dokumenty bankowe potwierdzające zapłatę za transport

dokumenty urzędowe wydane przez organ władzy publicznej, na przykład notariusza, potwierdzające przybycie towarów do państwa członkowskiego przeznaczenia Podatnik może pozyskać dokumenty urzędowe np.: wystawione przez notariusza potwierdzenie przybycia towarów do państwa członkowskiego przeznaczenia (Niemiec)
poświadczenie odbioru wystawione przez prowadzącego magazyn w państwie członkowskim przeznaczenia, potwierdzające składowanie towarów w tym państwie członkowskim Dokumenty magazynowe – ten dokument byłby istotny dla podatnika, gdyby magazyn był prowadzony przez niezależny podmiot. Jeżeli natomiast magazyn jest samodzielnie prowadzony przez nabywcę, to dokument ten nie spełni warunku wydania przez podmiot niezależny

Podsumowując:

  • W niektórych przypadkach możliwy sposób udokumentowania do celów zastosowania stawki 0 % w wewnątrzwspólnotowej dostawie towarów będzie przedstawiał się w sposób następujący:
    • pisemne oświadczenie nabywcy, podpisany CMR (przypominamy, iż niezbędny jest co najmniej jeden dokument z grupy A) oraz polisa ubezpieczeniowa i poświadczenie przyjęcia do magazynu (oba dokumenty wystawione przez niezależne podmioty).

Jeżeli jednak magazyn prowadzony jest samodzielnie prowadzony przez nabywcę, a sprzedawca nie ubezpieczy transportu, to dostępna formą udokumentowania wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów będzie przedstawiała się następującą (konieczne są wszystkie niżej wymienione dokumenty):

  • pisemne oświadczenie nabywcy zawierające wszystkie elementy wymienione w rozporządzeniu,
  • podpisany CMR (dokument z grupy A),
  • dwa dokumenty urzędowe (np.: poświadczenie od notariuszy potwierdzające przybycie towarów do państwa członkowskiego przeznaczenia).

Warto również wskazać, iż pojawiają się opinie, zgodnie z którymi nie ma możliwości spełniania warunków domniemania, jeżeli wywóz towarów dokonywany jest samodzielnie przez nabywcę, bez korzystania z firmy transportowej.

5. Wyciąg z przepisów rozporządzenia 282/2011 (w wersji obowiązującej od 1 stycznia 2020 r.

Artykuł 45a

  1. Do celów stosowania zwolnień ustanowionych w art. 138 dyrektywy 2006/112/WE domniemywa się, że towary zostały wysłane lub przetransportowane z państwa członkowskiego do miejsca przeznaczenia znajdującego się poza jego terytorium, ale na terytorium Wspólnoty, w którymkolwiek z następujących przypadków:
    1. a) sprzedawca wskazuje, że towary zostały wysłane lub przetransportowane przez niego lub przez osobę trzecią działającą na jego rzecz, oraz sprzedawca jest w posiadaniu co najmniej dwóch niebędących ze sobą w sprzeczności dowodów, o których mowa w ust. 3 lit. a), które zostały wydane przez dwie różne strony, które są niezależne od siebie nawzajem, od sprzedawcy i od nabywcy, albo sprzedawca jest w posiadaniu jakichkolwiek pojedynczych dowodów, o których mowa w ust. 3 lit. a), wraz z jakimikolwiek pojedynczymi niebędącymi ze sobą w sprzeczności dowodami, o których mowa w ust. 3 lit. b), potwierdzających wysyłkę lub transport, które zostały wydane przez dwie różne strony, które są niezależne od siebie nawzajem, od sprzedawcy i od nabywcy;
    2. b) sprzedawca jest w posiadaniu następujących dokumentów:
      (i) pisemnego oświadczenia nabywcy potwierdzającego, że towary zostały wysłane lub przetransportowane przez nabywcę lub przez osobę trzecią działającą na rzecz nabywcy, oraz wskazującego państwo członkowskie przeznaczenia towarów; takie pisemne oświadczenie określa: datę wystawienia; nazwę lub imię i nazwisko oraz adres nabywcy; ilość i rodzaj towarów; datę i miejsce przybycia towarów; w przypadku dostawy środków transportu, numer identyfikacyjny środków transportu; oraz identyfikację osoby przyjmującej towary na rzecz nabywcy; oraz
      (ii) co najmniej dwóch niebędących ze sobą w sprzeczności dowodów, o których mowa w ust. 3 lit. a), które zostały wydane przez dwie różne strony, które są niezależne od siebie nawzajem, od sprzedawcy i nabywcy, lub jakichkolwiek pojedynczych dowodów, o których mowa w ust. 3 lit. a), wraz z jakimikolwiek pojedynczymi niebędącymi ze sobą w sprzeczności dowodami, o których mowa w ust. 3 lit. b), potwierdzających transport lub wysyłkę, które zostały wydane przez dwie różne strony, które są niezależne od siebie nawzajem, od sprzedawcy i od nabywcy.
      Nabywca dostarcza sprzedawcy pisemne oświadczenie, o którym mowa w lit. b) ppkt (i), do dziesiątego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym nastąpiła dostawa.
  1. Organ podatkowy może obalić domniemanie przyjęte na podstawie ust. 1.
  2. Do celów ust. 1 następujące dokumenty są akceptowane jako dowód wysyłki lub transportu:
    1. a) dokumenty odnoszące się do wysyłki lub transportu towarów, takie jak podpisany list przewozowy CMR, konosament, faktura za towarowy przewóz lotniczy lub faktura od przewoźnika towarów;
    2. b) następujące dokumenty:
      (i) polisa ubezpieczeniowa w odniesieniu do wysyłki lub transportu towarów lub dokumenty bankowe potwierdzające zapłatę za wysyłkę lub transport towarów;
      (ii) dokumenty urzędowe wydane przez organ władzy publicznej, na przykład notariusza, potwierdzające przybycie towarów do państwa członkowskiego przeznaczenia;
      (iii) poświadczenie odbioru wystawione przez prowadzącego magazyn w państwie członkowskim przeznaczenia, potwierdzające składowanie towarów w tym państwie członkowskim.